captcha

Laatst kreeg ik de tip: “Voeg even captcha’s toe aan je site, geeft iets minder spam.”. Captcha’s? Wat zijn dat nou weer? Het klinkt als de favoriete uitspraak van Emile Ratelband (tsjakka), of als dat oude tv programma van Georgina Verbaan (Gotcha). Ook doet het me, om één of andere reden, denken aan zo’n heel klein hondje van een net iets te blonde celebrity à la Paris Hilton of Barbie uit Oh oh Cherso. Vreemde associaties realiseer ik me als ik het zo opschrijf, waarin het woordje “nep” of “genept” de gemene deler is.

Afijn, ik ging op onderzoek uit en zoals vaak gaf Wikipedia me een definitie:

completely automated public Turingtest to tell computers and humans apart: een reactietest die in de gegevensverwerking wordt gebruikt om te bepalen of er al dan niet sprake is van een menselijke gebruiker.

Ik kwam erachter dat dit die irritante, vage codes zijn onderaan een webpagina, die je moet overtypen om verder te kunnen. De eerste paar keren denk je echt dat je in de maling wordt genomen (Wat moet ik doen?). Als je ze vaker gezien hebt, zijn ze gewoon ronduit irritant (Wat moet ik overtypen? Staat er nu een grote of een kleine letter?).

In de definitie wordt gerefereerd aan Alan Turing (Turingtest) en dit leidde me naar de film “The Imitation Game” met Benedict Cumberbatch in de hoofdrol. Indrukwekkende film over een genie met autistische trekken die het Duitse communicatiesysteem Enigma wist te kraken en door velen als de geestelijke vader van de computer wordt gezien, maar die gestraft werd voor het feit dat hij homofiel was. Chemische castratie leidde tot zelfmoord, waarna hij in 2009 eerherstel kreeg en in 2013 vond Koningin Elizabeth de “moed” om hem postuum gratie te verlenen. Ongelofelijk, dat is nog geen 2 jaar geleden…

Terug naar de captcha; als leek snapte ik niet zomaar de bedoeling van die gekke tekens onderaan een pagina. Feit is dat ik, ondanks dat ik niet helemaal begrijp waarom, het toch ga overtypen, omdat ik door wil naar de volgende pagina. Voor een leek is dat denk ik key in het gebruik van computers, websites, applicaties, etc.: je overgeven aan wat je niet weet, ervaren hoe iets werkt en dan zo’n soort “aha erlebnis”. Ik druk regelmatig op knoppen, bewust of onbewust, en dan zie ik wel wat er gebeurt. Ik vertrouw erop dat ik niets kapot kan maken en dat als iets geld kost of andere consequenties heeft dat daar nog een duidelijke melding van komt die ik bewust aan moet klikken.

Dit is enerzijds het gedrag waardoor je verder komt (soms letterlijk), anderzijds ben je een gewillig slachtoffer. Er zijn talloze mensen die hier misbruik van maken om bijvoorbeeld spam te versturen, om servers aan te vallen, andere pc’s te besmetten, om af te luisteren en informatie te stelen, of om bankrekeningen te plunderen. Je hoort het steeds vaker in je omgeving en op tv; en wie kent het nou niet: je email gehackt en je hele adresboek gespamd met pikante berichtjes uit jouw naam. Leg dat maar eens uit aan je tante, je collega, of de vriend van je zus.

Hmmm, misschien moet ik mijn grenzeloze vertrouwen (sommigen noemen het ook wel naïef :-)) toch een beetje bijstellen.

Al met al heb ik in ieder geval weer wat geleerd: captcha’s zijn bedoeld om spam tegen te gaan, om “echt” van “nep” te onderscheiden. We hebben er een hekel aan genept te worden en als het te vaak gebeurt verliezen we ons vertrouwen in de site, de oplossing, of zelfs het product dat we misschien wel online wilde aanschaffen. Ook ik ontvang graag reacties van echte mensen op mijn blog, dus ondanks mijn irritaties met die tekens onderaan een webpagina maak ook ik dankbaar gebruik van meneer Turing’s geautomatiseerde test.